Biologiczne sprzężenie zwrotne

Biologiczne sprzężenie zwrotne dowodzi istnienia powiązań wzaje­mnych między umysłem i ciałem. W zdrowym organizmie funkcjami fizjologicznymi sterują: mózg i centralny układ nerwowy. Często jednak umysł „wtrąca się” – tak jest na przykład wtedy, gdy źródłem napięć w organizmie są sytuacje stresowe. Korzystając z metody biologicznego sprzężenia zwrotnego, pacjent może przyswoić sobie sposoby opanowy­wania zaburzeń równowagi funkcyjnej w ciele.

Świadome działanie pozwala wpływać na funkcje ciała, które mogą być dokładnie i stale mierzone, na przykład na szybkość bicia serca, temperaturę skóry, ciśnienie krwi, napięcie mięśni oraz aktywność fal bioelektrycznych mózgu. Urządzenie do biologicznego sprzężenia zwrot­nego mierzące te parametry składa się z elektroencefalografu, który daje zapis fal nerwowych i fal mózgowych, elektromiografu rejestrującego napięcie mięśni, a także przyrządu do mierzenia skórnej odpowiedzi galwanicznej (obrazuje on przewodnictwo elektryczne skóry określające stan pobudzenia, podniecenia lub nerwowości).

Dzięki temu urządzeniu pacjent otrzymuje informacje w postaci ła­twych do rozpoznania i zinterpretowania sygnałów. Na przykład, gdy przyrząd rejestruje napięcie mięśni, może zapalać się czerwona lampka lub włączać specjalny sygnał dźwiękowy. Informację tę można następnie wykorzystać w niektórych metodach relaksacyjnych i wizualizacyjnych, których celem jest kontrolowanie napięcia mięśni. Do metod stosowa­nych łącznie z urządzeniami biologicznego sprzężenia zwrotnego należą techniki relaksacji, autosugestii, wizualizacji oraz medytacji. Na przy­kład, jeżeli przyrząd pokazuje, że serce bije szybciej, aby zrelaksować umysł i ciało, można wyobrazić sobie spokojne, ciche miejsce, ewentual­nie medytować, powtarzając mantrę. W procesie leczenia metodą biologi­cznego sprzężenia zwrotnego pacjent nie jest więc obiektem terapii, lecz sam staje się swoim terapeutą.

Metoda ta znajduje zastosowanie w zwalczaniu chorób związanych ze stresem i zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi. Można ją też wykorzy­stać do rozwoju osobowości i wzrostu samoświadomości. Biologiczne sprzężenie zwrotne bywa skuteczną metodą leczenia zaburzeń emocjo­nalnych lub behawioralnych, takich jak stany lękowe, depresje, fobie, bezsenność, napięciowe bóle głowy. Pomaga również w walce ze schorze­niami, które uważane są przez niektórych specjalistów za choroby po­chodzenia psychosomatycznego, takimi jak astma, choroba wrzodowa, zapalenie okrężnicy, biegunka, arytmia serca, nadciśnienie, zespół Raynauda i migrenowe bóle głowy. Biologiczne sprzężenie zwrotne może pomóc chorym po udarze mózgowym oraz z dolegliwościami związanymi ze skurczami mięśni. Ponieważ metoda ta sprawia, że pacjent lepiej poznaje i rozumie funkcjonowanie umysłu i ciała, może ona okazać się korzystna dla jego rozwoju i wzrostu samoświadomości.

Wiele szpitali, zarówno o profilu ogólnym, jak i psychiatrycznym, stosuje metodę biologicznego sprzężenia zwrotnego, dlatego też najlepiej poddać się leczeniu pod nadzorem psychologa, który przeszedł szkolenie w tym zakresie.

Na początku leczenia pacjent otrzymuje informację o urządzeniu oraz uczy się rozpoznawać i interpretować przekazywane przez nie dane o funkcjonowaniu mięśni, a także o innych czynnościach fizjologicznych. Ta wiedza pomoże mu osiągnąć w trakcie leczenia stan relaksacji, co zwiększy skuteczność terapii. Należy pamiętać, że chociaż pacjent powi­nien aktywnie uczestniczyć w procesie leczenia, zbyt duży wysiłek może wywołać niepożądany stres. Najważniejsze jest osiągnięcie komfortu psychicznego poprzez zaangażowanie wyobraźni lub wykorzystanie in­nych metod, umożliwiających całkowite skupienie się na pracy narzą­dów wewnętrznych.

Leczenie metodą biologicznego sprzężenia zwrotnego trwa kilka tygo­dni, miesięcy lub lat, zależnie od złożoności problemu. Większość pa­cjentów potrzebuje co najmniej sześciu tygodni pełnych sesji, trwających od 30 do 60 minut – czasem raz na tydzień, a czasem raz dziennie. Naucz się „przenosić” nabyte w czasie sesji umiejętności do codziennego życia. Może ci to zająć trochę czasu, zanim zaczniesz identyfikować niepokojące objawy, takie jak napięcie mięśni czy bóle głowy, i rozpozna­wać sytuacje, w których powstają, a następnie usuwać je, już bez pomo­cy urządzenia biologicznego sprzężenia zwrotnego. Aby utrwalić owe nawyki, trzeba będzie prawdopodobnie poddawać się okresowej kontroli.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.