Archive for the ‘Menopauza’ Category

Oddychanie relaksacyjne

To doskonała metoda relaksacyjna, ponieważ można ją stoso­wać prawie wszędzie. Skutecznie przeciwdziała chronicznemu stre­sowi, zwiększającemu ryzyko powstania wielu chorób, takich jak: nadciśnienie, podwyższony poziom cholesterolu we krwi, udar, atak serca.

Stres może być również istotnym czynnikiem wpływającym na nasi­lenie objawów menopauzy i ryzyko pojawienia się chorób. Dlatego meto­dy walki z nim, takie jak prawidłowe oddychanie, nie tylko mogą być cennym sprzymierzeńcem w walce o zdrowie, ale także okazują się po­mocne w dolegliwościach związanych z menopauzą.

Najlepszym sposobem zmniejszenia stresu jest przerwanie fizjologicz­nej reakcji organizmu na lęk, zwanej „ucieczką albo walką”. Przyspieszo­ny, płytki oddech jest jedną z pierwszych oznak zainicjowania reakcji – dlatego zaleca się głębokie, swobodne oddychanie.

Aromaterapia

Wpływa korzystnie na funkcje fizjologiczne organizmu i stan emocjo­nalny pacjentki. W okresie menopauzy aromaterapia może być stosowa­na w celu łagodzenia wielu dolegliwości: od uderzeń fal gorąca do bez­senności.

Niżej opisano zalecane środki aromatyczne. Efekty ich działania możesz zauważyć prawie natychmiast. Gdy stan zdrowia zaczyna się poprawiać, nie ma potrzeby kontynuowania terapii.

  • Ogólne dolegliwości okresu menopauzy (zmęczenie, rozdrażnienie, uderzenia fal gorąca)

Kąpiel. Aby zrelaksować umysł i ciało, należy dodawać do codziennej kąpieli po 3 krople olejku z bazylii i cyprysu.

Masaż. Opisany rodzaj masażu ma działanie ogólnie regenerujące. Przygotuj mieszaninę składającą się z oleju-nośnika i olejków z tymian­ku, rozmarynu, cyprysu i bazylii, każdego po 2 krople, którą należy potem wmasować w brzuch, dolną część pleców i kark.

Zabieg rozpoczynamy od karku – naciskamy kciukiem (w równych odstępach) jedną stronę kręgosłupa, przesuwając się stopniowo w dół. Masowanie dolnej części pleców należy rozpocząć od dolnej krzywizny kręgosłupa, stosując nacisk dwoma kciukami, jeden przy drugim w od­ległości 1-1,5 centymetra od kręgosłupa, z jednej jego strony, stopniowo schodząc w dół. Pamiętajmy, że szybkie masowanie działa pobudzająco, a wolne relaksująco. Zabieg kończymy na kości guzicznej („ogon” krę­gosłupa), po czym rozpoczynamy masowanie drugiej strony pleców. Na­leży starać się naciskać w takich samych odstępach po obu stronach. Następnie smarujemy olejkiem brzuch i masujemy w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara.

  • Bezsenność

Kąpiel. Dla złagodzenia napięcia psychicznego i fizycznego zaleca się stosowanie olejku z lawendy i kwiatów pomarańczy, uznanych za łagodne środki odurzające. Na pół godziny przed snem weź ciepłą kąpiel do­dając do niej 6 kropli olejku lawendowego albo olejku z kwiatów po­marańczy.

Masaż. Przygotuj olej do masażu: 2 krople olejku z kwiatów poma­rańczy, lawendy oraz melisy. Zaaplikuj na ramiona, splot słoneczny oraz brzuch.

  • Do wywołania miesiączki i obfitszego krwawienia

Masaż. Przygotuj olej do masażu: jedna kropla olejku z bazylii, rumian­ku, szałwii, jałowca, lawendy, majeranku i rozmarynu. Zaaplikuj na dolną część pleców i brzuch.

Ćwiczenia aerobowe

Ćwiczenia aerobowe mogą być wspaniałym środkiem na przejściowe dolegliwości związane z menopauzą. Zapobiegają chorobom rozwi­jającym się przez dłuższy czas, które mogą ujawnić się w później­szych latach. Przyczyniają się także do zmniejszenia nasilenia uderzeń fal gorąca. Ćwiczenia aerobowe są szczególnie wskazane dla kobiet, które rzadko się pocą. Zwiększona aktywność fizyczna rozgrzewa ciało, które, aby się ochłodzić, wydziela dużo potu. Prawdopodobieństwo silnego uderzenia fali gorąca jest wówczas niewielkie. Ćwiczenia aero­bowe stymulują także wytwarzanie naturalnych substancji przeciw­bólowych – endorfiny i enkefaliny, dzięki czemu dolegliwości zwią­zane z menopauzą przebiegają łagodniej. Ale ćwiczenia aerobowe ma­ją też cenne właściwości profilaktyczne; zmniejszają ryzyko wystą­pienia choroby serca, poprawiają krążenie, obniżają ciśnienie krwi, chronią przed chorobami serca i zmniejszają zawartość cukru we krwi.

Takie ćwiczenia wzmacniają także serce, przyczyniając się do zwię­kszenia ilości „dobrego” cholesterolu, który utrudnia „złemu” zaty­kanie arterii. Nawet spacer w tempie pięciu kilometrów na godzinę, pięć razy w tygodniu, podwyższa jego poziom. Jednakże nie wystarcza, by zmniejszyć ryzyko wystąpienia choroby serca w przyszłości, ani też nie stymuluje wytwarzania naturalnych środków przeciwbólowych. Natomiast regularne ćwiczenia zwiększające szybkość bicia serca do poziomu treningowego mogą znacz­nie wzmocnić mięsień serca i poprawić sprawność układu sercowo-naczyniowego. Oznacza to, że mięśnie przepompowują przez ciało więcej krwi, dzięki czemu organizm jest lepiej zaopatrzony w tlen i składniki odżywcze. Równocześnie serce nie jest tak obciążone pracą i dlatego może pracować wolniej i spokojniej. I wreszcie, ćwicze­nia aerobowe obniżają wysokie ciśnienie krwi, które podnosi ryzyko wystąpienia chorób serca i zawałów, szczególnie u osób w średnim wieku.

Oprócz wymienionych korzyści, ćwiczenia aerobowe utrzymują odpo­wiednie napięcie mięśni i usuwają tkankę tłuszczową, której nadmiar jest powszechny u osób w średnim wieku. Ocenia się, że jedna trzecia wszystkich kobiet w tym wieku cierpi na otyłość, a trzeba pamiętać, że waga ciała przewyższająca 130 procent wagi uznanej za prawidłową oznacza zwiększenie prawdopodobieństwa zachorowania na cukrzycę i choroby serca.

A zatem rozpoczęcie ćwiczeń może być najlepszą decyzją, jaką podję­łaś w życiu! Jeśli się na to zdecydujesz, najlepiej rozpocznij od spaceru i stopniowo zwiększaj jego tempo.

Różne metody aplikowania akupresury

Uderzenia fal gorąca

  • K 7 (meridian nerek): punkt ten znajduje się tuż przed ścięgnem Achillesa, w odległości około 5 centymetrów nad wierzchołkiem we­wnętrznej kości stawu skokowego.
  • H 6 (meridian serca): punkt znajdziemy na dłoni, od strony najmniej­szego palca, około 1-1,5 centymetra nad fałdą nadgarstka (zewnętrzna część dłoni skierowana ku górze), wewnątrz ścięgna.
  • GB 20 (meridian pęcherzyka żółciowego): punkt zlokalizowany jest po obu stronach tylnej części karku, pod czaszką, w zagłębieniu pomiędzy mięśniem czworobocznym i mostkowo-obojczykowo-sutkowym.
  • P 6 (meridian osierdzia): punkt ten można znaleźć na przedramieniu, w odległości równej szerokości trzech palców od górnej fałdy nadgar­stka pomiędzy dwoma ścięgnami.

Oziębłość płciowa

  • Cv 4 (meridian głównego regulatora przedniego): punkt znajduje się w odległości równej mniej więcej szerokości czterech palców bez­pośrednio pod pępkiem lub dwóch szerokości kciuka nad kością łonową.
  • St 30 (meridian żołądka): punkt znajdziemy w odległości równej mniej więcej 5 centymetrom od środkowej linii brzucha na górnej krawędzi kości łonowej.
  • St 36 (meridian żołądka): punkt występuje na łydce, w odległości czterech szerokości palca pod krawędzią rzepki i jednego palca na zewnątrz kości goleniowej. Punkt znajduje się na mięśniu, który poru­sza się przy zginaniu stopy.

Suchość pochwy

  • Cv 2 (meridian głównego regulatora przedniego): punkt ten jest umiejscowiony na górnej krawędzi kości łonowej, na linii pępka.
  • LI 4 (meridian jelita grubego): punkt ten znajduje się w górnej części fałdy pomiędzy kciukiem i palcem wskazującym na zewnętrznej stro­nie dłoni.
  • Lv 2 (meridian wątroby): punkt znajdziemy na zewnętrznej stopie, na fałdzie pomiędzy pierwszym i drugim palcem, w pobliżu krawędzi.
  • Sp 6 (meridian śledziony): punkt umiejscowiony jest w odległości równej szerokości czterech palców nad kostką na wewnętrznej stronie nogi, zaraz za kością goleniową.

Bezsenność lub depresja

  • Lv 3 (meridian wątroby): punkt znajduje się na wierzchu stopy w za­głębieniu pod miejscem połączenia kości śródstopia dużego i drugiego palca.
  • Sp 6 (meridian śledziony): punkt znajduje się w odległości równej szerokości czterech palców nad kostką na wewnętrznej stronie nogi, zaraz za kością goleniową.
  • P 6 (meridian osierdzia): punkt ten zlokalizowany jest na przedramie­niu, w odległości równej szerokości trzech palców od górnej fałdy nadgarstka, pomiędzy dwoma ścięgnami.
  • H 7 (meridian serca): punkt znajduje się na fałdzie nadgarstka poniżej małego palca. By go odnaleźć, należy unieść dłoń i szukać od strony wewnętrznej palca, pod ścięgnem. Oddziaływanie na meri­dian serca usuwa objawy emocjonalne, takie jak niepokój i rozdraż­nienie.
  • Yintang: punkt ten znajduje się pomiędzy oczami, tuż nad nosem.

Niepokój i rozdrażnienie

  • Lv 3 (meridian wątroby): punkt znajdziemy na zewnętrznej części stopy, w zagłębieniu pod miejscem złączenia kości śródstopia dużego i drugiego palca stopy.
  • LI 4 (meridian jelita grubego): punkt zlokalizowany jest w górnej części fałdy, pomiędzy kciukiem i palcem wskazującym, na zewnętrz­nej stronie dłoni.

Akupresura/akupunktura

Zgodnie z chińską medycyną menopauza ma miejsce wówczas, gdy zmniejsza się ilość nerkowego yin, tzn. wody, która oprócz tego, że stanowi ważny składnik ciała, spełnia zarazem funkcję chłodzenia orga­nizmu. Ponieważ yin oddziałuje na całe ciało, obniżenie jej poziomu może wywołać różne objawy, do których należą fale gorąca, uczucie podenerwowania i pocenie się. Zmniejszenie nerkowego yin może też obniżyć yin serca i wątroby, a także spowodować podwyższenie yang – ognia ciała. Przewaga yang – energii, która w naturalny sposób przemieszcza się w kierunku głowy – często powoduje nadciśnienie i uderzenia fal gorąca. Nadmiar yang, oddziałując na sferę serca, bywa przyczyną bezsenności, nadwrażliwości, a nawet niewielkich zaburzeń pracy mięśnia sercowego.

Naturalny proces starzenia się może również prowadzić do in­nego rodzaju nierównowagi energetycznej. Osłabiona yin i obniżona równocześnie yang nerek może wywołać depresję, stan wyczerpania i konieczność częstego oddawania moczu. Osłabienie chi w meridianie głównego regulatora przedniego prowadzi do umiarkowanego, lecz cią­głego krwawienia z macicy, obfitych lub nieregularnych miesiączek oraz bólu żołądka.

Na podstawie oceny energetycznej objawów menopauzy lekarz doko­nuje wyboru punktów stymulacyjnych, aby za ich pośrednictwem odży­wić yin i/lub yang nerek, uspokoić i/lub poruszyć chi, uspokoić rytm serca, ewentualnie zalecić inne leczenie. Należy też pamiętać, że meno­pauza to zjawisko naturalne i u kobiet z krajów, gdzie jest tak właśnie traktowana, przechodzi bezobjawowo.

Leczenie akupresurowe obejmuje różnorodne metody stymulacji punktów akupresurowych, zmieniające kierunek przepływu energii w organizmie i pobudzające wydzielanie naturalnych substancji prze­ciwbólowych. Akupunktura – oparta na tych samych zasadach co aku­presura – musi być jednak aplikowana przez kwalifikowanego i doświad­czonego lekarza specjalistę.

Choć akupresura odpowiednio praktykowana stanowi łagodny i bez­pieczny sposób leczenia, trzeba zachować pewne środki ostrożności. Nigdy nie należy jej traktować jako podstawowego sposobu leczenia obfitego krwawienia i upławów z pochwy lub bólu o niejasnej etiologii. Każdy z tych objawów może być wskazaniem poważnej choroby wyma­gającej odpowiedniej opieki medycznej, dlatego trzeba koniecznie skon­sultować się z lekarzem.

Wiadomości ogólne

W jesieni życia w organizmie kobiety zachodzą gwałtowne zmiany fizyczne, emocjonalne i fizjologiczne. Następuje czas menopauzy. Gdy płodne lata dobiegną końca, kobieta uwalnia się od wielu zadań życio­wych. Może powrócić do kariery zawodowej i podjąć nowe zadania. Nabiera pewności i wiary w siebie, a przyszłość nie jest już źródłem obaw i lęków. Uwolniona od trosk związanych z rodzeniem i wychowywaniem dzieci, może korzystać z większej swobody seksualnej. Jest bardziej intrygująca, ma bogatsze życie wewnętrzne. Jest mądrzejsza i dojrzalsza niż przedtem.

Menopauza uważana jest dziś przez lekarzy alopatycznych za stan organizmu o podłożu biochemicznym. Jednakże medycyna tradycyjna niewiele potrafi zaoferować kobiecie, z wyjątkiem zastępczej terapii hor­monalnej, która często wywołuje bardzo niekorzystne skutki uboczne. Leczenie takie jest dobre w łagodzeniu fizjologicznych objawów menopauzy, natomiast nie ma żadnego wpływu na psychiczne, emocjonalne i duchowe doznania tego okresu. Terapie naturalne, dla odmiany, nie pomijają warunków życia kobiety, przede wszystkim znaczenia stresu, środowiska, ruchu fizycznego i sposobu odżywiania, kształtujących pe­łen obraz zdrowia oraz choroby, i oferują wiele metod poprawiających samopoczucie. Zioła lecznicze, aromaterapia i homeopatia mogą regulować procesy hormonalne w organizmie, natomiast hydroterapia i masaż łagodzą różnorodne dolegliwości i sprzyjają odtworzeniu biologicznego cyklu snu, zakłócanego często w tym okresie. Ruch fizyczny i terapie żywieniowe doskonale zapobiegają procesowi utraty masy kostnej, który może rozpocząć się już w wieku średnim, a ćwiczenia jogi spowalniają proces starzenia się, sprzyjając łagodnemu przejściu w jesień życia.

Zanim omówimy konkretne zastosowania terapeutyczne, zasta­nówmy się, jakie procesy zachodzą w organizmie kobiety w okresie poprzedzającym menopauzę, trwającym zwykle 5-7 lat przed zakończe­niem owulacji, oraz co dzieje się po menopauzie.

Lata płodności rozpoczynają się, gdy młoda kobieta zaczyna miesią­czkowanie. W jej ciele znajduje się około 75 tysięcy pęcherzyków – nie­dojrzałych komórek jajowych, które przez następnych trzydzieści lat będą stopniowo wydalane z jajników w celu zapłodnienia. Co miesiąc organizm wytwarza hormon folikulotropowy, pobudzający rozwój kilku spośród tej ogromnej liczby pęcherzyków. Równocześnie jajniki wydzie­lają estrogen wywołujący odpowiednie zmiany w narządach rodnych. Macica przygotowuje się do ciąży; jej śluzówka staje się grubsza i lepiej ukrwiona. Cały ten proces wspomaga hormon luteinizujący, który powo­duje wydalenie z jajnika dojrzałej komórki jajowej. Następuje owulacja, podczas której dochodzi do obniżenia poziomu hormonu folikulotropowego oraz wydzielania ogromnych ilości innego hormonu – progestero­nu. Pod jego wpływem śluzówka macicy staje się jeszcze grubsza. Jeżeli nie nastąpi zapłodnienie komórki jajowej, poziom estrogenu i progeste­ronu zaczyna gwałtownie spadać. W ciągu kilku dni pojawia się miesią­czka stymulująca wytwarzanie hormonu folikulotropowego… i cały cykl rozpoczyna się od nowa.

Z upływem lat postępują zmiany w przebiegu procesów biochemicz­nych organizmu. Jajniki pracują wolniej i stają się mniej wrażliwe na zmiany chemiczne, w rezultacie dostarczają coraz mniej komórek jajo­wych. Aby pobudzić dojrzewanie pęcherzyków, organizm wydziela coraz większe ilości hormonu folikulotropowego. Mimo że ilość hormonu foli­kulotropowego zwiększa się aż piętnastokrotnie, opór chemiczny jest tak duży, że organizm nie radzi sobie z tą sytuacją. Na dodatek, jajniki, które już prawie przestały wydalać komórki jajowe, wytwarzają coraz mniej estrogenu. Nie odbywa się to jednak stopniowo, w sposób łagodny, lecz skokami, w wyniku czego poziom estrogenu na przemian rośnie lub opada. Przed samą menopauzą owulacja występuje sporadycznie. Jej brak powoduje, że wytwarzana ilość progesteronu jest zbyt mała, by mogła wywołać miesiączkę. Jest to bezpośrednia przyczyna nieregular­nego cyklu menstruacyjnego i obfitych miesiączek, ponieważ śluzówka macicy narasta aż do chwili wydalenia po owulacji – opóźnienie takie może wynosić nawet trzy miesiące, a jeżeli towarzyszy temu niewydol­ność układu, nawet dłużej. Miesiączka opóźniona o trzy miesiące jest przeważnie trzykrotnie obfitsza. Nieregularne cykle menstruacyjne mogą trwać kilka miesięcy lub nawet lat. Dopiero wówczas, gdy miesiączka nie pojawia się przez rok, można uznać, że owulacja ostatecznie dobiegła końca.

Okres przedmenopauzalny zaczyna się zwykle około czterdziestego piątego roku życia. Ponieważ działanie estrogenu ma wpływ na wiele innych procesów organizmu, gwałtowne skoki jego poziomu wywołują u wielu kobiet „huśtawkę” trwającą dwa lub nawet trzy lata. Zaburzeniu mogą ulec wszystkie podstawowe funkcje organizmu. Pojawiają się: zakłócenia snu, brak apetytu, problemy emocjonalne, a nawet kłopoty seksualne.

Mogą wystąpić też bardziej „widoczne” zmiany – skóra i włosy stają się wiotkie i przesuszone, a ścianki pochwy cienkie, suche i bardziej podatne na podrażnienie. Wahania poziomu estrogenu mogą być przy­czyną powstawania cyst w piersiach. Równocześnie ten łańcuch zmian fizjologicznych i psychicznych w istotny sposób wpływa na jakość życia. Na szczęście po menopauzie, gdy poziom wytwarzanego estrogenu stabi­lizuje się, wszystkie dolegliwości ustępują.

Jednak przez pierwszych kilka lat, gdy naruszenie równowagi umysłu i ciała jest nieuniknione, terapie naturalne mogą okazać się szczególnie pomocne.

Być może najbardziej dokuczliwymi objawami towarzyszącymi meno­pauzie są uderzenia fal gorąca, na które skarży się 75 procent kobiet. Mogą one objawiać się w postaci krótkotrwałego uczucia gorąca na twarzy lub w górnej części ciała, ewentualnie potów, po których nastę­pują dreszcze. Fale gorąca są spowodowane wahaniem ilości hormonów. Mogą trwać kilka sekund lub kilka minut i występować z różną częstot­liwością; raz na tydzień lub co godzina. U niektórych kobiet pojawiają się głównie w ciągu dnia, u innych nocą. W nocy często przerywają sen, co z kolei zakłóca proces regulacji temperatury ciała i powoduje nasilenie tego niekorzystnego cyklu. W czasie uderzenia fali gorąca naczynia krwionośne skóry rozszerzają się, wydziela się dużo potu, a temperatura ciała gwałtownie spada.

Na kilka sekund przed wystąpieniem symptomu niektóre kobiety odczuwają niepokój i napięcie, a czasem także zawroty głowy, nudności, mrowienie palców i kołatanie serca.

Ponieważ uważa się, że występowanie fal gorąca ma związek z pozio­mem estrogenu, na ich nasilenie i częstotliwość może mieć wpływ kilka czynników. Ogólnie mówiąc, kobiety szczupłe, mające problemy z men­struacją oraz te, które poddały się zabiegom chirurgicznym związanym z dolegliwościami menopauzy, intensywniej doświadczają tego typu ob­jawów. Kobiety szczupłe mają mniej tkanki tłuszczowej, a właśnie w niej po menopauzie nadnercza wytwarzają estrogen. Mniej tkanki tłuszczo­wej ogranicza ilość wytwarzanego hormonu w okresie przed menopauzą, a gdy jego poziom narasta i opada – uderzenia gorąca nasilają się. Ponadto kobiety doświadczające poważnych dolegliwości menstrua­cyjnych są bardziej wrażliwe na wahania hormonalne i z tego powo­du trudniej przechodzą ten szczególny okres. Natomiast u tych, które poddały się operacji usunięcia jajnika, następuje gwałtowny spadek poziomu estrogenu, co powoduje, że uderzenia fal gorąca przebiegają znacznie intensywniej.

Po upływie roku lub dwóch objawy ustępują – równowaga umysłu i ciała zostaje przywrócona.

Ścisłe określenie wieku kobiety, w którym występuje menopauza, jest niezwykle trudne. Mniej więcej u połowy kobiet owulacja kończy się przed pięćdziesiątym rokiem życia, u drugiej połowy – później. Takie czynniki, jak liczba porodów czy termin pierwszej miesiączki mają nie­wielkie znaczenie. Sądzi się, że największe znaczenie ma dziedziczność. U kobiet ważących ponad 70 kilogramów objawy menopauzy pojawiają się później niż u kobiet o mniejszej wadze, ponieważ w tkance tłuszczo­wej wytwarzane są dodatkowe ilości estrogenu.

Kobieta, która „przechodzi” menopauzę w wieku powyżej pięćdzie­sięciu lat, jest dwukrotnie bardziej narażona na ryzyko wystąpienia nowotworu śluzówki, a w wieku powyżej pięćdziesięciu pięciu lat – raka piersi.

Menopauza może zacząć się przedwcześnie, nawet przed trzydziestym piątym rokiem życia. Usunięcie jajników oczywiście powoduje natych­miastową menopauzę, ale proces ten mogą przyspieszyć także inne czynniki, takie jak choroby autoimmunizacyjne, radioterapia, ale rów­nież palenie papierosów (nikotyna hamuje wytwarzanie estrogenu w jaj­nikach).

Po menopauzie ustępuje większość fizjologicznych wahań i kończy się emocjonalna huśtawka. Skład hormonów płciowych zmienia się radykalnie. Mimo że nadnercza nadal stymulują wytwarzanie w tkance tłuszczowej niewielkich ilości estrogenu, zwiększa się nieznacznie po­ziom męskiego hormonu – testosteronu. Wiele kobiet doświadcza w tym okresie zwiększonego popędu płciowego, co przypisuje się właśnie pod­wyższeniu poziomu tego hormonu. Równie dużo kobiet wykazuje od­mienną reakcję – brak zainteresowania seksem, co często tłumaczy się suchością pochwy.

Po menopauzie następują kolejne zmiany. Wraz z upływem lat napię­cie mięśni pochwy zmniejsza się i zmienia się jej kształt. Najlepszym sposobem utrzymania jej w zdrowym i wilgotnym stanie jest jak najdłuż­sze utrzymanie aktywności seksualnej.

W tym okresie skóra i włosy stają się nieco suchsze. Brak estrogenu przyspiesza też proces utraty masy kostnej, który ustępuje dopiero po 7-10 latach. Sądzi się, że proces ten jest spowodowany gwałtownym spadkiem poziomu tego hormonu, zasadniczo wpływającym na absorp­cję wapnia w organizmie i hamowanie utraty masy kostnej. Zmniejszony poziom estrogenu może też przyspieszyć przebieg osteoporozy – ukrytej choroby, której objawy ujawniają się dopiero wtedy, gdy stają się główną przyczyną złamań kości.

Wiadomo też, że niektóre kobiety są bardziej podatne na utratę masy kostnej niż inne.

U kobiet po menopauzie wzrasta prawdopodobieństwo wystąpienia niektórych chorób, na przykład ryzyko schorzeń serca zwiększa się do poziomu takiego jak u mężczyzn. Powodów takiego stanu rzeczy jest wiele. Poziom „złego” cholesterolu zatykającego arterie rośnie, a „dobre­go” (wypierającego „zły” cholesterol) spada. Bez estrogenu naczynia krwionośne tracą elastyczność, która była tak ważna w płodnych latach kobiety, gdy ciąża w każdej chwili mogła gwałtownie zwiększyć ilość krwi w jej organizmie. Przemiany metaboliczne przebiegają wolniej, co może spowodować przyrost wagi ciała; jeśli waga przekroczy 130 procent normy, zwiększa się ryzyko wystąpienia choroby serca.

A więc dbałość o zdrowie w okresie menopauzy jest ważniejsza niż kiedykolwiek przedtem.

Terapie naturalne pomagają zachować dobrą kondycję, są łagodne i bezpieczne i można stosować je we własnym domu. Na nasilenie dole­gliwości okresu przejściowego wpływa najprawdopodobniej kombinacja różnorodnych czynników związanych z trybem życia – właśnie dlatego stosowanie naturalnych sposobów leczenia może w istotny sposób poprawić samopoczucie kobiety.